W skrzydłach nietoperza występują specjalne komórki czuciowe

4 maja 2015, 10:53

Wspaniałe umiejętności lotnicze nietoperzy to zasługa nie tylko echolokacji, ale i bardzo wrażliwych komórek czuciowych (dotykowych) w skrzydłach. Reagują one na najmniejsze nawet zmiany w przepływie powietrza.



Systemy AI emitują tyle CO2 co Nowy Jork, a ich zużycie wody sięga 9% zużycia całej Polski

19 grudnia 2025, 18:17

Od czasu upublicznienia systemu ChatGPT pod koniec 2022 roku jesteśmy świadkami niezwykłej popularności i rosnącego zapotrzebowania na systemy sztucznej inteligencji. Już w 2024 roku Międzynarodowa Agencja Energii szacowała, że systemy AI odpowiadają za 15% zapotrzebowania centrów bazodanowych na energię (z wyłączeniem systemów do kopania kryptowalut). Jednocześnie IEA oceniała, że systemy bazodanowe na całym świecie zużywają 182 milionów ton CO2 i 560 miliardów litrów wody. Są to jednak szacunki bardzo niedokładne.


Tykają we wspólnym rytmie

27 lipca 2010, 08:43

Kiedy ludzie zaczynają ze sobą rozmawiać, dochodzi do sprzężenia aktywności ich mózgów. Można więc mówić o spotkaniu na wielu poziomach, w tym biologicznym, a właściwie neuronalnym. Naukowcy udokumentowali to, badając funkcjonalnym rezonansem magnetycznym 11 osób słuchających głosu kobiety opowiadającej pewną historię (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Zatwierdzono pierwszy lek na chorobę popromienną

25 maja 2015, 11:45

FDA zatwierdziła pierwszy w historii lek dla osób cierpiących na chorobę popromienną. Zatwierdzenie Neupogenu to wynik pracy profesorów Thomasa J. MacVittie i Ann M. Farese z Wydziału Medycyny University of Maryland


Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.


Yuvan Goren i spektroskop

Archeologia śledcza: dawna korespondencja

8 sierpnia 2010, 10:33

Dla historyków, analizujących dawne listy, ważna jest wiedza o nadawcy i odbiorcy. Czasem z samego listu trudno orzec, kto jest nadawcą, im głębiej sięgamy w przeszłość, tym jest to trudniejsze. A już zwłaszcza w przypadku glinianych tabliczek sprzed trzech i pół tysiąca lat.


Już 16 mln lat temu spacerował po dnie lasu

18 czerwca 2015, 12:02

W Nowej Zelandii odkryto nowy gatunek nietoperza sprzed 16 mln lat, który poruszał się na czterech kończynach i ważąc ok. 40 g, był 3-krotnie większy od przeciętnego współczesnego nietoperza.


Plastikowe zaloty. Ludzie wpływają na najbardziej podstawowe sfery życia zwierząt

19 czerwca 2026, 07:08

Jedwabnica szara (Chlamydera nuchalis) należy do najbardziej osobliwych ptaków świata. Samiec nie śpiewa i nie ma efektownego upierzenia, zamiast tego buduje. Konstruuje starannie dopracowaną budowlę z patyków, zdobi ją kolorowymi obiektami, a potem zaprasza samicę na przegląd. To ona ocenia jakość dzieła i na tej podstawie wybiera ojca swoich piskląt. Ewolucja pchnęła te ptaki w stronę architektury i wzornictwa zamiast biologicznego przepychu. I okazuje się, że człowiek zmienia tę strategię w sposób, jakiego nikt się nie spodziewał.


Miesiąc obżarstwa, lata nadwagi

25 sierpnia 2010, 10:13

Miesięczne objadanie się, któremu towarzyszy brak ruchu, wpływa na organizm bardziej długofalowo, niż mogłoby się wydawać. Nie wystarczy pozbyć się stanowiących widoczny dowód "występku" dodatkowych kilogramów. Podczas, wydawałoby się, krótkiego epizodu opychania dochodzi bowiem do zmiany masy tłuszczowej ciała, przez co problemy z utrzymaniem prawidłowej wagi ciągną się nawet ponad 2 lata (Nutrition and Metabolism).


Zakaz pomaga ratować pingwiny

8 lipca 2015, 13:07

Wystarczyło wprowadzenie pilotażowego programu zakazu połowów ryb wokół południowoafrykańskiej Wyspy Robbena, by wzrosły szanse na przetrwanie zagrożonych pingwinów przylądkowych. Okazuje się zatem, że nawet niewielkie strefy ochronne mogą poprawić warunki bytowania zagrożonych gatunków.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk